Utrata zasiłku chorobowego
Kiedy można stracić prawo do zasiłku chorobowego? Zasiłek chorobowy to jedno z podstawowych świadczeń zabezpieczenia społecznego, przyznawane osobom czasowo niezdolnym do pracy. Nie wszyscy jednak wiedzą, że jego otrzymywanie wiąże się z określonymi obowiązkami, których naruszenie może skutkować nawet utratą zasiłku.
Zgodnie z art. 17 Ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ubezpieczony traci prawo do zasiłku chorobowego za okres, w którym wykonuje pracę zarobkową lub wykorzystuje zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia. Utrata prawa do zasiłku obejmuje cały okres zwolnienia, w którym nastąpiło naruszenie.
Przesłanki utraty prawa do zasiłku, o których mowa powyżej są niezależne od siebie i mają samoistny charakter. W odniesieniu do pierwszej z nich zwrot „praca zarobkowa” należy interpretować, jako każdą aktywność ludzką zmierzającą do osiągnięcia zarobku, przy czym uznaje się za nią zarówno aktywność przynoszącą dochód lub taką, z którą wiąże się tylko perspektywa otrzymania korzyści majątkowej. Natomiast przez wykorzystywanie zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem należy rozumieć wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności pracy. Przepis nie precyzuje jednak przypadków, w których dochodzi do wykorzystania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jej celem, stąd ocena spełnienia ww. przesłanki uzależniona jest od stanu faktycznego konkretnej sprawy. W orzecznictwie trafnie przyjęło się, że nie każdy wyjazd za granice w okresie niezdolności do pracy oraz nie każda podróż samolotem pozbawia ubezpieczonego prawa do zasiłku.
Warte przytoczenia jest stanowisko Sądu Najwyższego, które wskazuje, że nie ma jednego prostego rozwiązania, jeśli chodzi o zastosowanie art. 17 ust. 1 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, a ocena spełnienia przesłanki „wykonywania pracy zarobkowej” jest uzależniona od stanu faktycznego konkretnej sprawy. Nie należy więc oczekiwać kategorycznych wskazań ujednolicających, mających zastosowanie do każdego przypadku. To podstawy faktyczne danego stanu będą decydowały o zakwalifikowaniu podejmowanych przez ubezpieczonych czynności, jako „incydentalnych” bądź „wymuszonych okolicznościami”. (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2024 r. III USK 55/24).
W tym samym tonie wypowiedział się Sąd Najwyższy w Postanowieniu z dnia 8 listopada 2022 III USK 515/21 wskazując, że wykonywanie czynności ubocznych w relacji do czynności wykonywanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, mające charakter incydentalny, wymuszony okolicznościami może zostać uznane na gruncie art. 17 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa za czynności niestanowiące wykonywania pracy zarobkowej i nieskutkujące utratą prawa od świadczenia z ubezpieczenia chorobowego. W orzecznictwie uznano również za dopuszczalne wykonywanie czynności „sporadycznie”, co prowadzi do konkluzji, że ubezpieczony traci prawo do zasiłku, jeżeli czynności były częste, powtarzalne lub miały charakter merytoryczny, związany z zapewnieniem prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa. Jedynie więc wyjątkowo wykonywanie niektórych ubocznych czynności związanych z prowadzoną działalnością może nie być kwalifikowane jako wykonywanie pracy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2007 roku II UK 223/06.)
Podsumowując nie każda aktywność zawodowa w okresie zasiłkowym będzie oznaczać utratę prawa do zasiłku, ale każde działanie ubezpieczonego może zostać ocenione w kontekście celu zwolnienia i wpływu na leczenie.
Apl. radc. Emilia Strzałkowska-Płonka
Comments are closed.