Praca za granicą a staż pracy w Polsce – zasady wliczania okresów zatrudnienia po zmianach od 2026 r.
Wliczanie pracy za granicą do stażu pracy to jedna z kwestii, która w praktyce budzi wiele wątpliwości zarówno po stronie pracowników, jak i pracodawców. Coraz częściej doświadczenie zawodowe zdobywane jest poza Polską, a powrót na krajowy rynek pracy rodzi pytania o zakres uprawnień pracowniczych i sposób dokumentowania zagranicznego zatrudnienia. Dodatkowo planowane zmiany w Kodeksie pracy od 2026 roku znacząco rozszerzają katalog okresów zaliczanych do stażu pracy. W artykule wyjaśniamy, kiedy i na jakich zasadach praca za granicą wlicza się do stażu pracy oraz jakie dokumenty są w tym zakresie kluczowe.
Podstawa prawna wliczania pracy za granicą do stażu
Zgodnie z art. 339 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia: ”Udokumentowane okresy zatrudnienia przebyte za granicą u pracodawcy zagranicznego są zaliczane do okresów pracy
w Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie uprawnień pracowniczych.” Natomiast zgodnie z art. 221 § 1 Kodeksu pracy pracodawca może żądać udokumentowania danych, w tym przebiegu dotychczasowego zatrudnienia, w zakresie niezbędnym do ich potwierdzenia.
Jakie dokumenty potwierdzają zatrudnienie za granicą?
Obowiązujące przepisy nie określają katalogu dokumentów i nie ograniczają środków dowodowych potwierdzających staż pracy za granicą. Przyjmuje się, że takim dokumentem może być nie tylko świadectwo pracy, ale również inny dokument potwierdzających fakt świadczenia pracy, np. umowa o pracę, dowody wypłat wynagrodzenia, czy zaświadczenie o objęciu ubezpieczeniem ( np. Formularz U1 tj. dokument urzędowy potwierdzający okresy ubezpieczenia, w tym okresy zatrudnienia w państwie członkowskim UE lub EOG, czy Wielkiej Brytanii, wymaganym w urzędzie pracy, jeśli osoba powracająca z zagranicy decyduje się zarejestrować w urzędzie pracy, potwierdzający okresy, które decydują o przyznaniu prawa do zasiłku i wpływają na jego wysokość).
Na jego podstawie takich dokumentów można zaliczyć pracownikowi okresy pracy za granicą do okresu uprawniającego do dodatku za wysługę lat, czy nagrody jubileuszowej.
Rola pracodawcy w ocenie dokumentacji
Pracownik może udokumentować krajowe i zagraniczne okresy zatrudnienia wszelkimi dokumentami, czy innymi dowodami, które uprawdopodobniają fakt jego zatrudnienia. Tym samym to pracodawca musi ocenić wiarygodność dokumentacji, którą otrzymał. Jeżeli ma w tym zakresie wątpliwości, może poprosić pracownika o dodatkową dokumentację, która bez żadnych wątpliwości potwierdzi fakt zatrudnienia lub odebrać w tym zakresie od niego oświadczenie. Takimi dokumentami mogą być np. przelewy wynagrodzenia na konto pracownika, odcinki płacowe itp. Ocena przedstawionych przez pracownika dokumentów czy dowodów należy do pracodawcy.
Zmiany od 1 stycznia 2026 r. – co nowego w Kodeksie pracy?
Po zmianach w kodeksie pracy obowiązujących od 1 stycznia 2026r., polegających na dodaniu art. 302 1§ 1 i § 2 k.p. , zgodnie z którym do okresu zatrudnienia wlicza się także :
- okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność gospodarczą,
- okresy wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia a także okresy pozostawania osoba współpracującą z tymi osobami,
- okresy wykonywania umowy agencyjnej i okresy pozostawania osobą współpracującą z tą osobą ,
- okresy pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub członkiem spółdzielni kółek rolniczych.
Działalność gospodarcza i umowy cywilnoprawne
Zgodnie z art. 302 1 § 7 kodeksu pracy do okresu zatrudnienia wlicza się także udokumentowany okres wykonywania pracy zarobkowej za granicą na innej podstawie niż stosunek pracy.
Może być to także działalność gospodarcza, w ramach której pracownik wykonywał pracę zarobkową, albo też wykonywał pracę na podstawie umowy o świadczenie usług. Na pracowniku spoczywa ciężar udowodnienia okresu pracy za granicą w ramach wykonywania działalności gospodarczej czy pracy na podstawie innej umowy niż umowa o pracę.
Praca zarobkowa za granicą poza stosunkiem pracy
Jednakże w przypadku pracy na innej podstawie niż stosunek pracy uprawnienia pracownicze, wynikające z wliczenia wymienionych okresów przysługują od dnia nabycia prawa do tych uprawnień, ale nie wcześniej niż od dnia:
- wejścia w życie nowelizacji kodeksu pracy czyli od 1 stycznia 2026r., ale dla pracownika zatrudnionego u pracodawcy będącego jednostką sektora finansów publicznych
- natomiast dla pracownika zatrudnionego u pracodawcy niebędącego jednostką sektora finansów publicznych, nie wcześniej niż od dnia 1 maja 2026r.
Terminy i różnice między sektorem publicznym a prywatnym
Pracownik zatrudniony u pracodawcy będącego jednostką sektora finansów publicznych może udokumentować te okresy w ciągu 24 miesięcy od dnia wejścia w życie nowelizacji kodeksu pracy, czyli od 1 stycznia 2026r., aby zostały mu wliczone do jego stażu pracy.
Natomiast pracownik zatrudniony u innego pracodawcy ma na udokumentowanie tych okresów pracy 24 miesiące licząc od dnia 1 maja 2026r.
Okresów nieudokumentowanych w tych terminach pracodawca nie wlicza do okresu zatrudnienia tego pracownika.
r. pr. Aneta Woźniak
Comments are closed.