Zmiany w Kodeksie pracy – nowe zasady naliczania stażu pracy

4 listopada 2025

blog, Blog wewnątrzMożliwość komentowania Zmiany w Kodeksie pracy – nowe zasady naliczania stażu pracy została wyłączona

Od 1 stycznia 2026 roku wchodzą w życie zmiany w Kodeksie pracy. Nowe przepisy rozszerzą katalog okresów wliczanych do stażu pracy dla celów nabywania prawa do świadczeń i uprawnień pracowniczych. Obejmą one m.in. umowy zlecenia, prowadzenie działalności gospodarczej czy pracę zarobkową za granicą.

1. Obecny stan prawny

W obecnym stanie prawnym nie ma ogólnej zasady ustalania stażu pracy dla celów nabywania prawa do wszystkich świadczeń i uprawnień pracowniczych wynikających ze stosunku pracy. Co do zasady do okresu pracy, od którego są uzależnione uprawnienia pracownicze, wlicza się okresy zatrudnienia, to jest pracy świadczonej w ramach stosunku pracy, czyli na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Zgodnie z art. 155 Kodeksu pracy do okresu pracy, na podstawie którego określa się długość urlopu wypoczynkowego, zalicza się okres nauki. Wliczeniu do okresu zatrudnienia wymaganego do nabycia uprawnień pracowniczych podlegają również inne okresy, niebędące wprawdzie okresami zatrudnienia, ale których wliczenie do stażu pracy następuje na podstawie przepisów szczególnych, np.: służby w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie 2 Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej czy też prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie rolnym.

Aktualnie okresy prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, jak również wykonywania zlecenia lub świadczenia usług, nie są wliczane do okresu zatrudnienia w rozumieniu powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy.

2. Zakres zmian

Zgodnie z ustawą z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, staż pracy będzie obejmował nie tylko umowy o pracę, ale także inne formy aktywności zawodowej. W uzasadnieniu projektu ustawy wskazano, że celem zmian jest likwidacja nierówności w traktowaniu pracowników ze względu na rodzaj wcześniej podejmowanej przez nich aktywności zawodowej.

Zgodnie z nowo dodanym art. 301² Kodeksu pracy, do okresu zatrudnienia wliczać się będą m.in. okresy:

1. prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe,
2. wykonywania przez osobę fizyczną umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,
3. wykonywania przez osobę fizyczną umowy agencyjnej,
4. pozostawania przez osobę fizyczną osobą współpracującą z osobą, o której mowa w pkt II lub III,
5. pozostawania przez osobę fizyczną członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
6. pozostawania przez osobę fizyczną członkiem spółdzielni kółek rolniczych,
7. zawieszenia działalności gospodarczej przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, o której mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
8. sprawowania przez osobę współpracującą osobistej opieki nad dzieckiem, za który zostały opłacone składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe,
9. wykonywania pracy zarobkowej na innej podstawie niż stosunek pracy przebyty za granicą.

Wprowadzone zmiany wpłyną korzystnie na nabycie takich uprawnień jak m.in.: 26 dni urlopu wypoczynkowego, prawa do nagrody jubileuszowej, na długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę czy na wysokość odprawy z tytułu rozwiązania umowy o pracę.

 

3. Sposób dokumentacji nowych okresów

Nowe okresy aktywności zawodowej potwierdzi zaświadczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Wniosek o wydanie zaświadczenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w postaci elektronicznej za pomocą profilu informacyjnego utworzonego
w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

W przypadku okresów, w których osoba fizyczna nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, to na pracowniku spoczywał będzie obowiązek udowodnieniu okresu zatrudnienia niepodlegającego zgłoszeniu do ZUS.

Pracownicy będą mieli 24 miesiące na dostarczenie odpowiednich dokumentów.

 

4. Od kiedy będą obowiązywały nowe przepisy?

Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026r.

Dla pracodawców z sektora finansów publicznych nowe przepisy będą obowiązywały od dnia 1 stycznia 2026r. Pracodawcy z sektora prywatnego będą mieli obowiązek stosować nowe przepisy od pierwszego dnia miesiąca po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy.

 

---