Zakaz prowadzenia pojazdów – kiedy można go skrócić?
Zakaz prowadzenia pojazdów to obecnie jeden z najczęściej stosowanych środków karnych wobec sprawców przestępstw i wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji. Orzeczenie zakazu to dla kierowcy poważne utrudnienie w codziennym życiu, ale zakaz ma pełnić nie tylko funkcję represyjną, lecz przede wszystkim chronić bezpieczeństwo w ruchu drogowym i zapobiegać jego ponownym naruszeniom.
Przepisy kodeksu karnego oraz kodeksu wykroczeń przewidują różne długości obowiązywania tego zakazu, a także – w określonych przypadkach – możliwość jego skrócenia. W praktyce jednym z najczęściej zadawanych pytań jest to, kiedy możliwe jest skrócenie zakazu prowadzenia pojazdów oraz jakie warunki należy spełnić, aby sąd uwzględnił taki wniosek.
Zakaz prowadzenia pojazdów w kodeksie karnym
Art. 42 §1 kodeksu karnego normuje fakultatywne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju pojazdów w razie skazania osoby uczestniczącej w ruchu za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, w szczególności jeżeli z okoliczności popełnionego przestępstwa wynika, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę zagraża bezpieczeństwu w komunikacji.
Sąd obligatoryjnie orzeka zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo określone w art. 177 §2a kk, art. 178b kk, art. 178c §1 pkt 2 kk, art. 178d kk lub art. 180a kk.
Sąd orzeka zakaz na okres od roku do 15 lat. Jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa był w stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca zdarzenia lub po takim zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub zażywał środek odurzający, sąd orzeka zakaz na okres nie krótszy niż 3 lata. Dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów orzekany jest za najcięższe przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym lub tzw. recydywę drogową.
Zakaz prowadzenia pojazdów w kodeksie wykroczeń
Zakaz prowadzenia pojazdów w kodeksie wykroczeń to środek karny orzekany na okres od 6 miesięcy do 3 lat. Orzeka się go fakultatywnie, niekiedy także obligatoryjnie – chodzi o przypadki prowadzenia pojazdu mechanicznego przez osobę znajdującą się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka (art. 87 §3 kw), jak też o nieudzielenie pomocy przez prowadzącego pojazd, który uczestniczył w wypadku drogowym (art. 93 § 2 kw).
Stan po spożyciu alkoholu to zawartość alkoholu we krwi od 0,2 do 0,5‰ albo od 0,1 do 0,25 mg w 1 dm3 wydychanego powietrza.
Czy można skrócić zakaz prowadzenia pojazdów?
Przepisy pozwalają na skrócenie zakazu prowadzenia pojazdów po upływie połowy okresu, na jaki został orzeczony, jeżeli skazany przestrzegał porządku prawnego, a środek karny był w stosunku do niego wykonywany przynajmniej przez rok. W przypadku zakazu orzeczonego dożywotnio może on zostać skrócony, jeżeli był wykonywany przynajmniej przez 15 lat.
Wniosek o skrócenie zakazu prowadzenia pojazdów składa się do sądu, który wydał wyrok w I instancji. Wniosek należy odpowiednio umotywować.
Blokada alkoholowa zamiast zakazu prowadzenia pojazdów
Możliwość skrócenia wykonania zakazu prowadzenia pojazdów po alkoholu lub innych środkach odurzających co do zasady nie dotyczy skazanych za tego rodzaju przestępstwa.
W takim przypadku rozwiązaniem może być zamiana zakazu prowadzenia pojazdów na prowadzenie pojazdów wyposażonych w blokadę alkoholową. Blokada alkoholowa to urządzenie techniczne uniemożliwiające uruchomienie silnika pojazdu silnikowego i pojazdu szynowego w przypadku, gdy zawartość alkoholu w wydychanym przez kierującego powietrzu wynosi co najmniej 0,1 mg alkoholu w 1 dm3.
Podsumowanie – kiedy możliwe jest skrócenie zakazu prowadzenia pojazdów?
Podsumowując, zakaz prowadzenia pojazdów może zostać orzeczony zarówno na podstawie przepisów kodeksu karnego, jak i kodeksu wykroczeń, przy czym długość jego obowiązywania zależy od rodzaju czynu oraz okoliczności sprawy.
W określonych przypadkach możliwe jest skrócenie zakazu prowadzenia pojazdów, jednak wymaga to spełnienia ustawowych przesłanek oraz złożenia odpowiednio uzasadnionego wniosku do sądu. W przypadku osób skazanych za jazdę pod wpływem alkoholu, przepisy przewidują istotne ograniczenia, a rozwiązaniem może okazać się blokada alkoholowa umożliwiająca prowadzenie wyłącznie odpowiednio wyposażonych pojazdów.
Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej oceny, ponieważ możliwość skrócenia zakazu lub zastosowania blokady alkoholowej zależy od rodzaju przestępstwa lub wykroczenia, dotychczasowej postawy sprawcy oraz czasu wykonywania środka karnego.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy można skrócić zakaz prowadzenia pojazdów?
Tak, w określonych przypadkach możliwe jest skrócenie zakazu prowadzenia pojazdów po upływie połowy okresu jego wykonywania, pod warunkiem przestrzegania porządku prawnego oraz wykonywania środka karnego przez co najmniej rok.
Po jakim czasie można złożyć wniosek o skrócenie zakazu prowadzenia pojazdów?
Co do zasady po odbyciu połowy zakazu, jednak nie wcześniej niż po roku jego wykonywania.
Czy zakaz prowadzenia pojazdów po alkoholu można skrócić?
W wielu przypadkach przepisy nie przewidują możliwości skrócenia zakazu, ale możliwe jest ubieganie się o prowadzenie pojazdów wyposażonych w blokadę alkoholową.
Co to jest blokada alkoholowa?
To urządzenie uniemożliwiające uruchomienie pojazdu, jeśli kierowca znajduje się pod wpływem alkoholu.
apl. radc. Wiktoria Korycka
Comments are closed.