Słupy na działce? TK mówi „stop”

16 grudnia 2025

blog, Blog wewnątrzMożliwość komentowania Słupy na działce? TK mówi „stop” została wyłączona

Przełomowy Wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący słupów na prywatnych działkach! W dniu 2 grudnia 2025 r. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem w sprawie P 10/16 orzekł, że art. 292 w związku z art. 285 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny rozumiane w ten sposób, że umożliwiają nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego lub Skarb Państwa, przed wejściem w życie art. 305¹-305⁴ ustawy – Kodeks cywilny, w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, są niezgodne z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zdaniem Trybunału dotychczasowe orzecznictwo dopuszczające możliwość nabycia służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu naruszyło zasadę numerus clausus praw rzeczowych kreując niespójny systemowo rodzaj służebności, co doprowadziło wielu właścicieli do ograniczenia ich prawa własności.

 

Co to oznacza dla właścicieli nieruchomości?

 Właściciele nieruchomości nie byli świadomości skutków, jakie wiążą się z utratą przez nich prawa własności wobec faktu, iż przed rokiem 2008 r.  służebność przesyłu nie istniała w polskim porządku prawnym. Wskazać należy, iż niniejsze orzeczenie TK stanowi istotną kwestię dla przedsiębiorstw przesyłowych, które nie posiadają tytułu prawnego do posadowionych na nieruchomościach innych osób urządzeń, a przede wszystkim dla dużej liczby właścicieli działek, przez które te urządzenia przebiegają.

 

 Na czym polega służebność przesyłu?

Zgodnie z treścią art. 305¹ Kodeksu cywilnego nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).
Przepis ten obowiązuje od 3 sierpnia 2008 r. Służebność ta może, co do zasady, powstać:

• na podstawie czynności prawnej – umowy z właścicielem nieruchomości,
• orzeczenia sądu
• lub w drodze jej nabycia przez zasiedzenie z upływem okresu, którego długość zależy od dobrej lub złej wiary posiadacza służebności i wynosi odpowiednio 20 lub 30 lat.

Dotychczasowe orzecznictwo dopuszczało istnienie służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu. Zaś od 2008r. Sądy powszechne orzekały wobec przyjętej zasady wskazując na możliwość ustanowienie przez sąd odpowiedniej służebności gruntowej, polegającej na doprowadzeniu linii elektrycznej do nieruchomości, która nie jest przyłączona do sieci energetycznej.

 

Jakie możliwe rozwiązania mają właściciele działek w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego?

Niniejszy wyrok daje podstawę do wznowienia postępowań sądowych w oparciu o przepisy art. 399 i nast. kodeksu postępowania cywilnego. Warto podkreślić, iż na złożenie wniosków o wznowienie postępowań właściciele nieruchomości, którzy w ciągu ostatnich 10 lat przegrali w sądzie, mają zaledwie 3 miesiące na podjęcie kroków prawnych w zakresie wzruszenia postępowań sądowych w wyżej wymienionym przedmiocie.

---